'Patroontieten'
By Michiel Mans on Jan 4, 2010 | In Columns

(patroontassen 1937 Pattern)
Hoewel militairen de laatste jaren wat Hilversum betreft iets minder te lijden hebben van het -'liever een zus als hoer, dan een officier als broer'- syndroom, zien we ze nog vrij beperkt aanschuiven in praatprogramma's. Meestal zitten ze in uniform aangezeten en dan mogen ze hun hart niet luchten. Wat ze dan ook zelden doen. Van hen die afgezwaaid zijn, is na de mariniers-generaal Frank van Kappen (nu lid Eerste Kamer voor de VVD), generaal b.d. Hans Couzy het meest te bewonderen in de media. Een opvallende en vreemde keuze.
Couzy is er nog een diep uit de Koude Oorlog. Deze oorlog werd wat Nederland betreft nogal onbekwaam en slecht uitgerust 'uitgevochten'. In de periode van ruwweg 1970-1995, werden officieren vooral managers in groen. Hoe hoger de rangen, hoe minder 'soldaten' je gaandeweg in deze periode tegenkwam. Oog voor-, kennis en inzicht van de troep, en hun troep, werd gaandeweg minder en minder. Zelf diende ik twee keer in de periode 1976-1981. Als eenvoudig soldaat der 1e klasse. Ik ervoer de gebrekkige oefengraad, het oude en vaak versleten materieel of het totale gebrek hieraan. Wat dat laatste betreft is er één voorbeeld illustratief voor de kwaliteit van de legertop. Het oogt bescheiden, maar vergis u niet in het kleine.
We hadden geen patroontassen meer (op de mariniers na). Onze rijkelijk aanwezige generaals meenden dat je bij onraad de overvloedige hoeveelheid munitie van wel vijf magazijnen, los in je zak kon meevoeren. Met ruim een halve kilo per stuk, loopt en rent dat behoorlijk klote. Een generaal rent echter niet, en al helemaal niet met vier magazijnen in zijn zakken (plus een in de buks). Van de ontbrekende patroontassen maakte geen generaal ooit een punt. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Britse generaals, slaan de hogere poldersterren nooit met de vuist op tafel als er iets fundamenteels ontbreekt of mis gaat. Het zijn echt heel brave managers. Aankomende soldatengeneraals zwaaiden meestal uit frustratie in de rang van kolonel of al eerder af. Misschien nog steeds wel.
De tassen. Dat waren heel lang 'patroontieten' naar Brits model uit de jaren dertig (1937 pattern). Ze werden ergens in het begin der zeventiger jaren bij ons afgeschaft zonder vervanging door iets moderners. We liepen toen sowieso met een mix aan grotendeels Britse WO I/WO II en Amerikaanse WO II/Korea spullen rond (PSU-Persoonlijke Standaard Uitrusting). Nog met veel blinkend koper op de riempjes. Dat koper glom deels door tot in de Srebrenica-periode toe. Toen was Couzy de baas.
Hij was ook de baas die uiteindelijk instemde met het uitzwaaien van de troepen zonder zware wapens. Toch moesten die "desnoods robuust gaan optreden" in het voormalige Joegoslavië, zo meldde Relus ter Beek op het journaal toen ze vertrokken. Die uitspraak zit in mijn geheugen gegrift. Onder Couzy's leiding gingen de 25 mm geschutskoepels van de YPR pantserrups voertuigen af. De jongens en meisjes mochten hun Uzi en FAL magazijnen ook gewoon nog fijn in hun zak steken. Waar, als ze geen korte broek en T-shirt droegen in het oorlogsgebied, gelukkig wel wat kevlar omheen mocht.
Zoals we weten hebben ze geen schot gelost daar in Srebrenica. Konden ze het dan winnen als ze dat 25 mm geschut wel hadden gehad en gebruikt? Nee. En toch. Het handvol Britse mariniers op de Falklands had ook geen schijn van kans om te winnen toen de Argentijnen er arriveerden. Toch vochten ze urenlang tegen de enorme overmacht. Een kwestie van instelling, mentaliteit en traditie. Het waren soldaten. En, slechte soldaten bestaan niet. Er bestaan alleen slechte generaals.
Morgen meer over de inhoud van Couzy's Volkskrantbetoog aangaande defensiebezuinigingen.
weinig buksen en geen patroontieten
| « Patroontieten II | Een goed begin » |


